Welcome to Canadian Punjabi Post
Follow us on

22

April 2021
ਨਜਰਰੀਆ
ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੀ ਇਕੱਲਤਾ

-ਪ੍ਰਭਜੋਤ ਕੌਰ ਢਿੱਲੋਂ
ਇਕੱਲਤਾ ਵਰਗਾ ਦਰਦ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਕੱਲਾ ਰੁੱਖ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅੱਜ ਸੋਚਦੇ ਤੇ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਕੱਲਤਾ ਕਿਵੇਂ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਕੀਕਤ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲਤਾ ਬੇਹੱਦ ਡਰਾਉਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗੀ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕੱਲਤਾ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲ ਨੂੰ ਤੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਇਕੱਲਤਾ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਅਸਰ ਤੋਂ ਬਚੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਆਈ ਵਿਸਾਖੀ

-ਡਾ. ਨਰਿੰਦਰ ਨਿੰਦੀ
ਜਦੋਂ ਢੋਲੀ ਬੂਟੀ ਰਾਮ ਨੇ ਖੇਤ ਦੀ ਵੱਟ ਉੱਤੇ ਖਲੋ ਕੇ ਕੜ ਕੁੱਟਵਾਂ ਢੋਲ ਵਜਾ ਕੇ ਬੋਲੀ ਪਾਈ:
ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਕਣਕਾਂ ਨੱਚਣ,
ਜੱਟ ਬੰਨੇ ਉੱਤੇ ਨੱਚੇ।
ਭੱਤਾ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਜੱਟੀ,
ਦੂਰੋਂ ਖੜ੍ਹੀ ਪੁਕਾਰੇ,

ਕਿਸ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕੋਰੋਨਾ ਦੌਰਾਨ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ

-ਰੋਹਿਤ ਕੌਸ਼ਿਕ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਉੱਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਧੂ-ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਗੇ। ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਭੈੜੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਦਭਾਗਾ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ ਕੁੰਭ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁਬਕੀ ਲਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਰੋਨਾ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਅਖੌਤੀ ਜਿੱਤ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹਰਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ-ਦਰਵਾਜ਼ੇ

ਜਿੱਨਾਹ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ

-ਆਸ਼ੂਤੋਸ਼
ਬੰਗਾਲ ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਾਇਆ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕੀ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ? ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸਹੀ ਹੈ? ਜੋ ਲੋਕ ਅਖੰਡ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈ ਕੇ ਸੱਤਾ ਉੱਤੇ ਕਾਬਿਜ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵੰਡ ਦੇ ਸੰਤਾਪ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਭਾਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ

ਆਖਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਜ਼ਾਇਕੇ

-ਸਰਦੂਲ ਸਿੰਘ
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪੰਜਾਹ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲਿਖਤ ਖਾਸ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਬਦਲਾਅ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇਖੇ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਆਖਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਬੈਲ ਗੱਡੀ ਤੋਂ ਸੋਨਿਕਾ ਜੈਟ ਦੇਖਿਆ, ਬੇਰੰਗ ਖਤ, ਫੋਨ ਤੋਂ ਲਾਈਵ ਚੈਟ ਦੇਖੀ ਹੈ। ਵਰਚੁਅਲ ਮੀਟਿੰਗ ਜਿਹੜੀ ਅਸੰਭਵ ਲੱਗਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹਾਂ, ਜੀਹਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ

ਘਟ ਰਹੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿਠਾਸ

-ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਕੈੜੇ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅਕਸਰ ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਘਟਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬੜੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਹੈ ਕੌਣ, ਤਾਂ ਪਰਵਾਰ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ‘ਮਾਮਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਮਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ: ਇਹ ਮੇਰੀ ਬੇਬੇ ਦੀ ਭੂਆ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਕਰ ਕੇ ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਣਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੰ੍ਰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਾਂਡ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ

-ਜਸਵੰਤ ਸਿੰਘ ‘ਅਜੀਤ’
ਪਿਛਲੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਤੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਸਨ, ਦੇ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਹੋਇਆ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦਾ ਕਾਂਡ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਾਂਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਂਚ ਟੀਮ (ਐੱਸ ਆਈ ਟੀ) ਬਣਾਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਾਂਚ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ

‘ਪੰਜ ਤੱਤ ਅਤੇ ਨੌਂ ਰਸ’ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ

-ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਸਰੀਨ
ਨੌਂ ਰਸਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਚੱਕਾ ਚੱਲਦਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਦਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਬਤੀਤ ਹੋ ਕੇ ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਜਾਵੇ।

ਜਗਤਾ-ਭਗਤਾ

-ਕਮਲਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਨਵੈਤ
ਜਗਤੇ-ਭਗਤੇ ਨੂੰ ਸਰਦਾਰ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਰਦਾਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿ ਕੇ ਸਲਾਮਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਜਗਤਾ-ਭਗਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਟ ਦਾ ਬੰਜਰ ਦੋ ਹਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਉਹ ਕਈ ਕਈ ਟਰੈਕਟਰ ਤੇ ਕੰਬਾਈਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰਵਾਰ ਪਾਈ ਮਹਿਲ ਵਰਗੀ ਕੋਠੀ ਦੇ ਪਿਛਵਾੜੇ ਦਸ-ਬਾਰਾਂ ਕੋਠੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਰ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੇਂ ਪੂਰ ਦੀਆਂ ਬਹੂਆਂ ਵਾਂਗ ਤੜਕੇ ਉਠ ਕੇ ਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦੀਆਂ ਅਤੇ ਨਾ ਭੱਠੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਲਈ ਫੂਕਾਂ ਮਾਰਨੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤੀਵੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਕਾਰ!

-ਜਤਿੰਦਰ ਪਨੂੰ
ਸਰਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਟਿੱਲ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅੜੇ-ਥੁੜੇ ਕੰਮ ਕਰ ਲਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਜੋਗੇ ਹੋਇਆ ਜਾਵੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਤਲਾ ਸਾਲ ਚੱਲਦਾ ਪਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਘਟ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਖਾਹਿਸ਼ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਦੀ

ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ਼: ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਸਿੱਟਾ

-ਗੁਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ
ਅੱਜ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸਮਾਜਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਪੂਰੇ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਹੋਂਦ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲ ਲਿਆ। ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਡਰ ਅਤੇ ਸਹਿਮ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮੰਤਰ

-ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਸਿੰਘ ਕੁਮਾਰ
ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੂਰਵਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਸਰ ਕਰ ਸਕੇ। ਕਈ ਮਨੁੱਖ ਦੁਨਿਆਵੀ ਪਾਦਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁੱਖ ਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਚਾ ਉਠਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨੇ ਜਾ ਸਕਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,

ਪਰਵਾਸੀ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗਾ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦਾ ਡਰ

-ਆਮਨਾ ਮਿਰਜ਼ਾ
ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਫਿਰ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਕਡਾਊਨ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਕਈ ਮੀਲਾਂ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਹਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਯੋਜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀਆਂ ਚਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ, ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਸੰਦਰਭ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ

-ਸ਼ੁਜਾਅਤ ਅਲੀ ਕਾਦਰੀ
ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਿੰਨੇ ਗਿਣੇ-ਮਿੱਥੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਫੈਕਟਰੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਸੂਚਨਾ ਜੰਗ ਛੇੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਈ ਐਸ ਆਈ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਸਾਈਕਲ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਉੱਡਿਆ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਕੁੱਟ ਖਾਣੀ ਪਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਭੁੱਖ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਖਤਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਲਾਇਬਰੇਰੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਮੁਨਾਫੇ ਵਾਲਾ ਘਾਟਾ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਸਰਨਾ ਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗਠਜੋੜ ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਓ ਨਿੱਕੀਏ ਨਿੱਕੀਏ ਚਿੜੀਏ.. ਵਿਅੰਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਮੁਕਤੀ ਮਾਰਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਮਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਝਾਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇਹ ਝਲਕ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੀ ਕੀ ਜਨਰਲ ਬਾਜਵਾ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਛੱਡ ਸਕਣਗੇ? ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਮਾਰ ਦੋ ਅਰਬ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਸਾਫ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਧੁਨ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ, ਸਿਆਸਤ ਤੇ ਲੋਕ ਸਰੋਕਾਰ ਕੀ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ! ਚੋਣ ਵਾਅਦੇ ਆਖਰ ਵਫਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸੱਟ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੁੰਦੈ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਬੀਬ ਜਾਲਿਬ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ: ਜ਼ੁਲਮਤ ਕੋ ਜ਼ਿਆ, ਬੰਦੇ ਕੋ ਖੁਦਾ ਕਿਆ ਲਿਖਨਾ, ਕਿਆ ਲਿਖਨਾ! ਵਿਅੰਗ : ਰਪਟਧਰ ਲਾਲ ਦੀ ਖਾਸ ਰਪਟ ਚੋਣ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਸੌਦਾ ਹੁੰਦੈ ਦਿੱਲੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੋਣਾਂ: ਤਿਕੋਣੇ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਮਾਪੇ ਕਹਿੰਦੇ: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਮਾਪੇ ਬਣੋਗੇ ਤਾਂ... ‘ਜੈ ਜਵਾਨ ਤੇ ਜੈ ਕਿਸਾਨ’ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਏਨੀ ਕੁ ਕਦਰ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਨਿੱਖਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਮਮਤਾ ਬੈਨਰਜੀ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਰਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ