ਸਮਾਜਿਕ ਲੇਖ

ਅਸੀਂ ਵਿਚੋਲੇ ਤਾਂ ਬਣੇ, ਪਰ ਅਸਫਲ

ਅਸੀਂ ਵਿਚੋਲੇ ਤਾਂ ਬਣੇ, ਪਰ ਅਸਫਲ

March 19, 2013 at 9:28 am

- ਪ੍ਰੋ. ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ ਸਕੂਲ ‘ਚ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵਿਚੋਲਾ ਸ਼ਬਦ ਬਾਰੇ ਸੁਣਦੇ ਸਾਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ। ਵਿਚੋਲੇ ਨੂੰ ਦੋ ਪਿੰਡਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ […]

Read more ›
ਜਦੋਂ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨ ਬੰਦ ਕੀਤਾ

ਜਦੋਂ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨ ਬੰਦ ਕੀਤਾ

March 18, 2013 at 11:29 am

– ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸਾਂ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਭਰਾ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੁਸੀਬਤ ਪੈ ਜਾਂਦੀ, ਮੱਝ ਦੁੱਧ ਨਾ ਦਿੰਦੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਜੀਅ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਆਣੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛ […]

Read more ›
ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ

ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਕੜੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ

March 18, 2013 at 11:28 am

– ਦਰਬਾਰਾ ਸਿੰਘ ਢੀਂਡਸਾ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਵਹਿਮ-ਭਰਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਅੜਿੱਕਾ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਅਨਪੜ੍ਹ, ਭੋਲੇ ਅਤੇ ਦੱਬੇ-ਕੁਚਲੇ ਲੋਕ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼, ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਬੀਮਾਰ ਹੋਣਾ, ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਮੌਤ ਹੋ […]

Read more ›
ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ‘ਗੁਰਮੰਤਰ’

ਦਾਦਾ ਜੀ ਦੇ ‘ਗੁਰਮੰਤਰ’

March 14, 2013 at 11:22 am

-ਜਸਕਰਨ ਲੰਡੇ ਸਾਡਾ ਸਮਾਜ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਹੀ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚਲਾਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕ ਭੋਲੀ-ਭਾਲੀ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਲੁੱਟਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਗੱਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਜੰਡ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਭਗਵੇ ਕੱਪੜੇ ਵਾਲੇ ਆਦਮੀ ਨੇ ਡੇਰਾ […]

Read more ›
ਜਦੋਂ ਰਿਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪ ‘ਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ

ਜਦੋਂ ਰਿਫਿਊਜੀ ਕੈਂਪ ‘ਚ ਸ਼ਰਨ ਲਈ

March 13, 2013 at 11:04 am

– ਡਾ. ਕੇ ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਲਾਇਲਪੁਰ ਏਅਰ ਪੋਰਟ ਤੋਂ ਫਲਾਈਟ ਨਾ ਫੜ ਸਕੇ, ਉਹ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਫਤੇ ਦਾ ਕੋਈ ਦਿਨ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਮਝ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ ਕਿ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਹੈ। ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ‘ਚ ਸਫਰ ਕਰਨਾ ਖਤਰੇ ਤੋਂ […]

Read more ›
ਕਾਲਜ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਵਰ੍ਹੇ

ਕਾਲਜ ਹੋਸਟਲ ਦੇ ਮੇਰੇ ਚਾਰ ਵਰ੍ਹੇ

March 12, 2013 at 12:13 pm

– ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਕੌਰ ਮੇਰੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ‘ਚੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਚਾਰ ਭੈਣਾਂ ਤੇ ਇਕ ਭਰਾ ਦੇ ਇਸ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਚੰਗੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਣ ਸਹਿਣ ਦਾ ਢੰਗ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ […]

Read more ›
13 ਮਾਰਚ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ…

13 ਮਾਰਚ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਗ਼ਦਰੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ…

March 12, 2013 at 12:12 pm

– ਜਸਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲਲਤੋਂ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਤਿੰਨ ਦਸੰਬਰ 1892 ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਹੁਸ਼ਨਾਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰੇ ਪਿੰਡ ਲਲਤੋਂ ਖੁਰਦ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਕਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਨ ਸਕੂਲ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਖੇ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਚ ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਾਸਤੇ ਉਹ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ‘ਕਾਮਾਗਾਟਾਮਾਰੂ’ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ 23 ਮਈ […]

Read more ›
ਮਾਵਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ

ਮਾਵਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ

March 11, 2013 at 12:24 pm

-ਹਰਕੇਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਹਿਲ ਮਾਂ ਦੀ ਗੋਦੀ ਜਿਹਾ ਨਿੱਘ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਮਾਂ ਜਗਤ ਜਣਨੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦੇਣ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਮਾਂ ਆਪ ਗਿੱਲੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਪੁੱਤਾਂ-ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਥਾਂ ਪਾ ਕੇ ਪਾਲਦੀ ਹੈ। ਪੁੱਤ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ- ਰੋਂਦਾ ਧੋਂਦਾ ਮਾਂ ਦਾ, […]

Read more ›

ਝੱਟ ਵਹਿਮਾਂ ‘ਚ ਪੈਣ ਦੀ ਸਾਡੀ ਮਾੜੀ ਆਦਤ

March 11, 2013 at 12:22 pm

– ਸ਼ਸ਼ੀ ਲਤਾ ਸਵੇਰੇ ਸੱਤ ਕੁ ਵਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਜਾਈਦਾ ਹੈ, ਘਰ ਚੌਰਾਹੇ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟੂਣਾ-ਟਾਮਣ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਖੰਮਣੀ ‘ਚ ਲਪੇਟੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਲੱਡੂ, ਪਤਾਸੇ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਰੋਟੀਆਂ ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਟੁੱਟਿਆ […]

Read more ›
ਭਾਬੋ ਲਾਡਲੀਏ

ਭਾਬੋ ਲਾਡਲੀਏ

March 10, 2013 at 1:21 pm

-ਜੁਗਿੰਦਰਪਾਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਅਨੇਕਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਨਿੱਘ ਮਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਹਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾਂ-ਧੀ, ਪਿਓ-ਪੁੱਤ, ਜੀਜਾ-ਸਾਲੀ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਤੇ ਦਿਓਰ-ਭਰਜਾਈ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖਾਸ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਕੂਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿਓਰ-ਭਰਜਾਈ […]

Read more ›